Trong vòng 10 năm trở lại đây, video đã trở thành định dạng nội dung thống trị Internet. Theo báo cáo của Cisco, hơn 82% lưu lượng Internet toàn cầu hiện nay đến từ video, từ phim ảnh, truyền hình, quảng cáo, cho đến TikTok, YouTube, livestream bán hàng. Đằng sau sự bùng nổ đó là một nghề ít được nhắc tên đúng mức nhưng lại đóng vai trò cốt lõi: nghề Quay phim.
Quay phim không chỉ là cầm máy và bấm nút ghi hình. Đây là một nghề kết hợp kỹ thuật – nghệ thuật – tư duy kể chuyện, nơi mỗi khung hình đều mang giá trị thông tin, cảm xúc và thương mại. Với học sinh THPT đang tìm kiếm một ngành học gắn với sáng tạo nhưng vẫn có tính ứng dụng cao, quay phim là một lựa chọn đáng cân nhắc nghiêm túc.
1. Nghề quay phim là gì? Hiểu đúng để không chọn sai
Quay phim là công việc ghi lại hình ảnh chuyển động bằng các thiết bị chuyên dụng nhằm phục vụ cho nhiều mục đích khác nhau như:
-
Phim điện ảnh, phim truyền hình
-
Video quảng cáo, TVC
-
Chương trình truyền hình, talkshow
-
Video âm nhạc (MV)
-
Nội dung số: YouTube, TikTok, livestream, vlog
Người quay phim không chỉ thực hiện thao tác kỹ thuật, mà còn phải chuyển hóa kịch bản và ý tưởng thành hình ảnh cụ thể, thông qua ánh sáng, bố cục, chuyển động máy, góc nhìn và nhịp điệu khung hình.
Trong một ekip sản xuất, quay phim là người kết nối trực tiếp giữa ý tưởng của đạo diễn và cảm nhận của khán giả.
2. Quay phim làm việc ở đâu? Phạm vi nghề nghiệp rộng hơn bạn nghĩ
Hiện nay, người quay phim có thể làm việc trong nhiều môi trường khác nhau:
-
Hãng phim, đài truyền hình, công ty truyền thông
-
Studio quay dựng và hậu kỳ
-
Hiện trường quay: phim trường, ngoài trời, sự kiện
-
Làm freelancer quay quảng cáo, MV, vlog, video doanh nghiệp
-
Làm việc cho nền tảng số như YouTube, TikTok, Facebook, Shopee Live
Theo thống kê của Statista, thị trường quảng cáo video tại Việt Nam đạt hơn 1,2 tỷ USD vào năm 2024, kéo theo nhu cầu lớn về nhân sự quay phim cho doanh nghiệp, thương hiệu và cá nhân kinh doanh online.
3. Một ngày làm việc thực tế của người quay phim
Không có “một ngày chuẩn” cho nghề quay phim, nhưng phần lớn công việc xoay quanh các đầu việc sau:
-
Thảo luận với đạo diễn hoặc khách hàng về phong cách hình ảnh
-
Chuẩn bị thiết bị: máy quay, ống kính, chân máy, đèn, pin, thẻ nhớ
-
Khảo sát bối cảnh, lên phương án góc quay
-
Thực hiện quay hình theo kịch bản
-
Phối hợp với bộ phận dựng phim, chỉnh màu, hậu kỳ
Với các dự án quảng cáo hoặc sự kiện, thời gian làm việc có thể kéo dài 10–14 tiếng/ngày, đặc biệt trong giai đoạn quay chính.
4. Áp lực và rủi ro nghề nghiệp: Không chỉ là “nghề sáng tạo”
Quay phim là nghề sáng tạo, nhưng không “nhẹ nhàng” như nhiều người tưởng.
Những áp lực phổ biến:
-
Deadline gấp, đặc biệt với quảng cáo và truyền thông
-
Điều kiện làm việc khắc nghiệt: nắng, mưa, đêm khuya
-
Thiết bị nặng, yêu cầu thể lực tốt
-
Sai sót kỹ thuật có thể khiến toàn bộ cảnh quay phải làm lại
Theo khảo sát nội bộ ngành sản xuất nội dung, khoảng 40% người mới vào nghề bỏ cuộc trong 3 năm đầu, chủ yếu do áp lực thời gian và thu nhập chưa ổn định.
5. Xu hướng phát triển ngành quay phim trong 5–10 năm tới
Ngành quay phim đang tăng trưởng mạnh nhờ:
-
Bùng nổ video ngắn (TikTok, Reels, Shorts)
-
Livestream bán hàng tăng trưởng trên 30% mỗi năm
-
Quảng cáo số chiếm hơn 70% ngân sách truyền thông của doanh nghiệp
-
Công nghệ mới: flycam, quay 360°, VR/AR, AI hậu kỳ
Dự báo đến năm 2030, nhu cầu nhân lực quay phim và sản xuất video tại Việt Nam tăng tối thiểu 20–25%, đặc biệt ở mảng nội dung số và thương mại điện tử.
6. Học ngành quay phim ở đâu? Học gì để làm được nghề
Ngành đào tạo chính quy:
Quay phim – Điện ảnh – Truyền hình (Mã ngành: 7210236)
Nội dung học tiêu biểu:
-
Kỹ thuật quay phim
-
Ánh sáng và bố cục hình ảnh
-
Ngôn ngữ điện ảnh
-
Dựng phim và hậu kỳ
-
Làm việc với đạo diễn và ekip
Trường đào tạo uy tín:
-
Đại học Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội
-
Đại học Sân khấu – Điện ảnh TP.HCM
-
Đại học Văn Lang
-
Đại học Mỹ thuật Công nghiệp
-
Đại học FPT (Truyền thông đa phương tiện)
Ngoài ra, nhiều quay phim chuyên nghiệp không xuất thân từ đại học chính quy, mà đi lên từ học nghề, workshop và thực tế.
7. Khối xét tuyển và mã Holland phù hợp
Khối xét tuyển phổ biến:
-
Khối H, S (có thi năng khiếu)
-
Khối C, D (tùy trường)
Mã Holland phù hợp:
-
A – Artistic: sáng tạo, thẩm mỹ
-
R – Realistic: làm việc với thiết bị
-
S – Social: giao tiếp, làm việc nhóm
Nếu bạn ghét ngồi bàn giấy suốt ngày, thích vận động, sáng tạo và làm việc thực tế, quay phim là ngành đáng cân nhắc.
8. Cơ hội việc làm và lộ trình thăng tiến
Vị trí khởi điểm:
-
Trợ lý quay phim
-
Quay phim hiện trường
-
Dựng phim cơ bản
-
Quay video cho doanh nghiệp nhỏ, kênh cá nhân
Lộ trình phát triển:
Quay phim → Đạo diễn hình ảnh → Đạo diễn → Giám đốc sáng tạo
Thu nhập tham khảo:
-
Mới vào nghề: 8–12 triệu/tháng
-
Có kinh nghiệm: 15–25 triệu/tháng
-
Freelancer giỏi: 3–10 triệu/ngày quay
-
Dự án lớn: 50–100 triệu/dự án
Thu nhập phụ thuộc mạnh vào năng lực và portfolio, không phụ thuộc hoàn toàn vào bằng cấp.
9. Ai phù hợp với nghề quay phim?
Nghề quay phim phù hợp với người:
-
Có tư duy hình ảnh
-
Kiên trì, chịu được áp lực
-
Thích học công nghệ mới
-
Không ngại di chuyển, làm việc linh hoạt
Không phù hợp nếu bạn:
-
Muốn công việc giờ hành chính cố định
-
Ngại va chạm thực tế
-
Không sẵn sàng học hỏi liên tục
Kết Luận.
Quay phim không phải nghề hào nhoáng như ánh đèn sân khấu, nhưng lại là nền móng của ngành công nghiệp nội dung trị giá hàng tỷ đô. Nếu bạn yêu hình ảnh, chấp nhận va chạm thực tế và sẵn sàng rèn nghề bằng kỷ luật, quay phim không chỉ là một công việc, mà có thể trở thành một sự nghiệp bền vững trong kỷ nguyên số.
Bình luận